Voor een schepnet in je aquarium kies je de maat en maaswijdte op basis van de kleinste en de grootste bewoner. Een klein, fijnmazig net hoort bij garnalen en jonge visjes, een net van ongeveer 10 cm past bij de meeste gewone aquariumvissen en een groot net is nodig voor flinke vissen zoals goudvissen. Het net hoeft niet duur te zijn, maar een verkeerd net kan wel stress en verwondingen veroorzaken.
Een schepnet gebruik je minder vaak dan je denkt, maar als je het nodig hebt, is dat meestal op een vervelend moment: een zieke vis die apart moet, een dode vis die weg moet of een verhuizing naar een nieuwe bak. Dan wil je dat het in één rustige beweging lukt. Hieronder zie je eerst welk type bij welke situatie past, daarna waar je op let en hoe je het net schoon en veilig houdt.
Onze keuze per situatie
Drie netten dekken vrijwel elke situatie. Kijk eerst naar je kleinste dieren en daarna naar de grootste vis in de bak. Heb je allebei, dan is een tweede net de simpelste oplossing.
Klein en fijnmazig: voor garnalen, jonge visjes en nano-bakken
Dit net is voor aquariumhouders met garnalen, jonge visjes of een kleine bak waar een groot net niet tussen de planten past. Een netopening van ongeveer 6 tot 8 cm is handig in een nano-aquarium, en de fijne mazen voorkomen dat pootjes of kleine visjes in de mazen blijven haken. Heb je een garnalenbak, lees dan ook hoe je een garnalenaquarium opzet zodat je zo min mogelijk hoeft te vangen.
Middelgroot voor algemeen gebruik: voor de meeste gezelschapsbakken
Dit net is geschikt voor veel tetra's, guppy's en barbelen. Gebruik voor bodemvissen met stekels of weerhaken liever een glad vangbakje, zodat ze niet in het net blijven haken. Een netopening van rond de 10 cm is groot genoeg om een vis snel te omsluiten, maar nog klein genoeg om tussen planten en decoratie te manoeuvreren. Heb je levendbarende visjes, kijk dan eens naar het houden van guppy's, want met jonge visjes in de bak is een fijnere maas prettiger.
Groot en stevig: voor goudvissen en grote vissen
Dit net is voor wie grotere vissen houdt, zoals goudvissen of cichliden in een bak van enkele honderden liters. Een groter net van 15 cm of meer, met een stevige steel en een diepe zak, laat de vis ruimte om in te zwemmen. Een te klein net zorgt ervoor dat de staart blijft uitsteken en de vis gaat spartelen. Over de bakgrootte lees je meer in het artikel over een goudvis aquarium.
Schepnet aquarium: waar let je op
De prijs zegt weinig over de kwaliteit van een schepnet. Deze vijf punten bepalen of het net voor jou werkt.
1. Maaswijdte
De mazen bepalen of een vis of garnaal zich verstrikt. Fijne mazen van ongeveer 1 mm of kleiner zijn geschikt voor garnalen, jonge visjes en kleine vissen. Grovere mazen van enkele millimeters laten sneller water door en vangen daardoor makkelijker, maar kleine dieren kunnen met pootjes, vinnen of kieuwdeksels blijven haken. Hanteer als vuistregel: hoe kleiner je dieren, hoe fijner de maas.
2. Netopening en diepte
De opening moet duidelijk groter zijn dan de vis. Kies een opening waarin de hele vis ruim past en een zak die diep genoeg is om hem helemaal te omsluiten. Een klein net van 6 tot 8 cm hoort bij vissen tot ongeveer 5 cm, een net van 10 cm past bij vissen tot ongeveer 8 cm en vanaf 15 cm kun je vissen van 12 cm of meer vangen. Dit zijn praktische vuistregels, geen vaste normen.
3. Kleur van het net
Een donker net, vaak zwart, valt in het water minder op dan een wit of felgekleurd net. Vissen zien het net daardoor later aankomen en je hoeft minder te jagen. Het voordeel is dat je een vis ook beter ziet tegen een donker net.
4. Steel en lengte
Een steel van 15 tot 20 cm is genoeg voor een nano-aquarium. Voor een bak van 60 cm diep of dieper is een langere steel handiger, zodat je met je hand niet in het water hoeft. Een telescopische steel is handig als je verschillende bakken hebt, maar kies er een die niet doorbuigt als je een vis van enige omvang optilt.
5. Rand en materiaal
Let op een gladde rand zonder scherpe naden. Een ruw randje kan vinnen beschadigen en scheuren in het nylon veroorzaken. Roestvrij staal of kunststof voor het frame is prima, zolang het aquariumveilig is. Gebruik het net alleen voor het aquarium en niet voor andere huishoudelijke klussen, zodat er geen schoonmaakmiddel of vet in je bak terechtkomt.
Keuzetabel: welk net voor welke bewoners
Deze tabel zet de belangrijkste keuzes naast elkaar. De maten zijn richtwaarden die je kunt aanpassen aan de bak waar je mee werkt.
| Situatie | Netopening | Maaswijdte | Waar op letten |
|---|---|---|---|
| Garnalen, jonge visjes, nano-bak | 6 tot 8 cm | Fijn | Pootjes mogen niet blijven haken |
| Gezelschapsbak met kleine tot middelgrote vissen | Ongeveer 10 cm | Fijn tot middel | Wendbaar tussen planten en decoratie |
| Bak met veel jonge visjes en volwassen vissen | Twee netten: 6 tot 8 cm en 10 cm | Fijn en middel | Gebruik het fijne net voor de kleintjes |
| Goudvissen en grotere vissen | 15 cm of meer | Middel | Diepe zak en stevige steel |
| Diepe bakken vanaf 60 cm hoogte | Afhankelijk van vis | Afhankelijk van vis | Lange of telescopische steel |
Kijk je naar een kleinere opstelling, dan helpt het artikel over een nano aquarium kopen je bij de rest van de uitrusting. Ook bij een kleine bak geldt dat een net dat te groot is, planten en decoratie meetrekt.
Zo vang je een vis zonder stress
Een goed net helpt, maar de techniek telt net zo mee. Het doel is om de vis zo kort mogelijk bezig te houden, zodat hij geen verwondingen oploopt en de rest van de bak niet in paniek raakt.
- Zet het licht aan en wacht even tot de vissen rustig zijn.
- Haal eventuele losse decoratie weg, zodat de vis minder schuilplaatsen heeft.
- Gebruik een tweede hand of een glazen kommetje om de vis richting het net te sturen. Duw niet met het net zelf.
- Til de vis uit het water of, nog beter, in een bakje met aquariumwater. Een vis die langer boven het water hangt, loopt sneller schade op.
- Gebruik een vangbakje alleen voor het overzetten. Moet een zieke vis apart worden verzorgd, gebruik dan een geschikte ziekenbak met een eigen watersysteem. Meer over de opties vind je in het artikel over een kweekbakje voor je aquarium.
Veelgemaakte fouten
De meeste problemen met een schepnet ontstaan door het verkeerde net of door te veel haast. Deze fouten komen het vaakst voor.
- Een te grof net voor kleine dieren. Garnalen en jonge visjes blijven met pootjes of vinnen in de mazen haken, wat letsel geeft.
- Een te klein net voor een grote vis. De vis steekt eruit, spartelt en schiet er weer uit, vaak met schade aan de slijmhuid.
- Jagen door de hele bak. Hoe langer je achter een vis aan zit, hoe meer stress en hoe groter de kans dat planten losraken.
- Hetzelfde net voor alle bakken gebruiken. Heb je een zieke vis gevangen, dan kun je ziekteverwekkers meenemen naar een andere bak. Gebruik per bak een eigen net of reinig en ontsmet het net voordat je het in een ander aquarium gebruikt.
- Het net nat laten liggen in de kast. Een vochtig net gaat sneller schimmelen en stinken, en het frame kan roesten.
Onderhoud en vervangen
Spoel het net na gebruik af onder lauw kraanwater en laat het volledig drogen. Gebruik geen zeep of schoonmaakmiddel, want restjes kunnen in je volgende vangst terechtkomen. Heb je een zieke vis gevangen, verwijder dan eerst al het vuil en ontsmet het net met een geschikt middel volgens de voorgeschreven concentratie en contacttijd. Spoel het daarna volgens de gebruiksaanwijzing grondig na en laat het volledig drogen.
Vervang het net zodra de mazen gaan rafelen, de rand scherp wordt of het frame los gaat zitten. Een beschadigd net kan vinnen en kieuwen verwonden. Bewaar het net op een droge plek bij je onderhoudsspullen, bij voorkeur samen met je bodemreiniger. Hoe je de bodem schoonhoudt, lees je in het artikel over een aquarium bodemreiniger.
Heb je maar plek voor één net en houd je gemengd, kies dan voor het middelgrote net met een redelijk fijne maas. Heb je garnalen of veel jonge visjes, begin dan met het kleine, fijnmazige net en voeg het grotere later toe als je er grotere vissen bij krijgt.
